İntihal, yazılı içerik üreten her sektörü etkileyen dünya çapında bir sorundur. Akademik Dürüstlük Uluslararası Merkezi (ICAI) tarafından yayımlanan araştırmalara göre, lisans öğrencilerinin yaklaşık yüzde 68'i akademik kariyerleri boyunca intihal dahil bazı yazılı hile biçimlerine başvurduğunu itiraf etmiştir. Bu rakam, Donald McCabe ve meslektaşları tarafından iki onlılık araştırma dalgasında tutarlı biçimde ortaya çıkmaktadır.
PLOS ONE'da yayımlanan büyük ölçekli bir meta-analiz (Pupovac ve Fanelli, 2015), 54 çalışmadaki intihal oranlarını incelemiş ve öğrencilerin yaklaşık yüzde 30'unun en az bir intihal vakasını kabul ettiğini gösteren havuzlanmış bir yaygınlık bulmuştur. Çalışma, bazı ülkelerin yüzde 50'nin üzerinde oranlar bildirirken diğerlerinin yüzde 10'un altında kaldığı, bölgeye göre önemli farklılıklar olduğunu not etmiştir; bu durum kültürel tutumlar, kurumsal uygulama ve intihal normlarına ilişkin farkındalıktaki farklılıkları yansıtmaktadır.
Sorun akademinin ötesine geçmektedir. iThenticate (bir Turnitin şirketi) tarafından editörler ve araştırmacılara yönelik yapılan 2019 tarihli bir rapor, akademik dergilere gönderilen el yazmalarının 6'da 1'inin daha önce yayımlanmış materyallerle önemli metin örtüşmesi içerdiğini ortaya koymuştur. Gazetecilik ve yayıncılık sektörlerinde intihal skandalları düzenli biçimde gün yüzüne çıkmakta ve son yıllarda büyük haber kuruluşlarında yüksek profilli vakalar raporlanmaktadır.
Akademik dürüstlüksüzlük araştırmaları, intihalin tüm eğitim kademelerinde yaygın olduğunu tutarlı biçimde ortaya koymaktadır. McCabe Akademik Dürüstlük Merkezi (eski adıyla Akademik Dürüstlük Uluslararası Merkezi), Kuzey Amerika'daki 71.000'den fazla lisans öğrencisi ve 17.000 lisansüstü öğrenciden veri toplamıştır. Bulgular, lisans öğrencilerinin yüzde 39'unun bir İnternet kaynağından atıf yapmaksızın birkaç cümleyi parafraz ettiğini veya kopyaladığını, yüzde 62'sinin ise yazılı ödevlerde en az bir ciddi hile davranışında bulunduğunu itiraf ettiğini göstermektedir.
Turnitin tarafından yapılan 2023 tarihli bir araştırma, sistemleri aracılığıyla işlenen teslimler arasında yaklaşık yüzde 11'inin atıflandırılmamış kaynaklardan önemli metin örtüşmesi (yüzde 25'in üzerinde benzerlik) içerdiğini bildirmiştir. Bretag ve ark. (2019) tarafından Studies in Higher Education'da yayımlanan ayrı bir çalışma, sekiz Avustralya üniversitesindeki 14.086 öğrenciyi araştırmış ve yüzde 6,5'inin ödev satın aldığını veya dışarıya yaptırdığını itiraf ettiğini bulmuştur; bu, özellikle ağır bir akademik sahtekârlık biçimi olan sözleşmeli hileciliktir.
Lisansüstü düzey intihal daha az çalışılmış olmakla birlikte nadir değildir. Amerika Birleşik Devletleri'ndeki Araştırma Bütünlüğü Ofisi (ORI), kurulduğundan bu yana yüzlerce araştırma usulsüzlüğü vakasını soruşturmuş; intihal ve veri uydurması önde gelen kategoriler olmuştur. Heitman ve Litewka (2011) tarafından Developing World Bioethics'te yayımlanan bir çalışma, bilimsel yayımlarda intihali kısmen dil engellerine ve farklı akademik normlara bağlayarak gelişmekte olan ülkelerde daha yaygın bulmuştur.
ChatGPT'nin Kasım 2022'de kullanıma sunulması, akademik dürüstlükte bir dönüm noktası oluşturdu. Stanford Üniversitesi'nin İnsan Merkezli Yapay Zekâ araştırma grubu tarafından yürütülen bir araştırma, ankete katılan üniversite öğrencilerinin yaklaşık yüzde 17'sinin 2022-2023 akademik yılında ödevlerinde yapay zekâ araçlarını kullandığını bildirdiğini ortaya koymuştur. Sonraki araştırmalar bu rakamın önemli ölçüde arttığına işaret etmektedir.
Turnitin, 2024 yılında yapay zekâ tespit sisteminin teslim edilen öğrenci ödevlerinin yüzde 6 ile 11'ini önemli miktarda yapay zekâ tarafından oluşturulan içerik (metnin yüzde 80 veya daha fazlası yapay zekâ tarafından yazılmış olarak tanımlanan) içerdiğini işaretlediğini bildirmiştir. BestColleges tarafından yapılan bir araştırma (2023), üniversite öğrencilerinin yüzde 56'sının derslerinde yapay zekâ araçlarını kullandığını bulmuş; bunların yaklaşık yarısı kurumlarının bu tür kullanımı hile veya intihal olarak değerlendirdiğini kabul etmiştir.
Yapay zekâ tarafından oluşturulan içerik sorunu eğitimin ötesine geçmektedir. Originality.AI tarafından yapılan 2024 tarihli bir analiz, yeni yayımlanan web içeriğinin önemli ve büyüyen bir yüzdesinin yapay zekâ üretimi belirtileri taşıdığını tahmin etmiştir. Bu durum, intihal tespit araçları için yeni zorluklar yaratmaktadır; bu araçların artık insan tarafından yazılmış özgün metin, intihal yapılmış insan tarafından yazılmış metin ve yapay zekâ tarafından oluşturulan metin olmak üzere farklı tespit yaklaşımları gerektiren üç farklı kategori arasında ayrım yapması gerekmektedir.
Profesyonel yayıncılıkta intihal, bireysel kariyerlerin çok ötesine geçen sonuçlar doğurur. Fang, Steen ve Casadevall (2012) tarafından Proceedings of the National Academy of Sciences'ta yayımlanan bir çalışma, 2.047 geri çekilen biyomedikal makaleyi analiz etmiş ve geri çekmelerin yüzde 9,8'inin intihale atfedildiğini ortaya koymuştur; sahtekârlık ve mükerrer yayın ise büyük çoğunluğunu oluşturmuştur. Çalışma, bilimsel literatürdeki geri çekme oranlarının 1975'ten bu yana on kat arttığını belirlemiştir.
Gazetecilik alanında Poynter Enstitüsü ve diğer medya etiği kuruluşları, büyük haber kuruluşlarındaki yüksek profilli intihal vakalarının örüntüsünü belgelemiştir. Vakalar, The New York Times, The Washington Post, CNN ve Der Spiegel'de çalışan muhabirleri kapsamaktadır. Honeycut ve Freberg'in 2014 tarihli bir çalışması, gazeteci intihal vakalarının etkilenen haber kuruluşlarına ve genel olarak medyaya yönelik kamuoyunun güvenini düşürdüğünü bulmuştur.
Dijital yayıncılık, intihal yapmayı hem kolaylaştırmış hem de tespit etmeyi kolaylaştırmıştır. İçerik kazıma araçları, makaleleri yayımlanmalarından saatler içinde binlerce web sitesinde çoğaltabilir. Aynı zamanda intihal tespit araçları, yayıncıların gelen içeriği milyarlarca dizine eklenmiş web sayfasına göre kontrol etmesini ve olası sorunları yayından önce işaretlemesini kolaylaştırmaktadır.
İntihalin mali sonuçları bireyleri, kurumları ve sektörleri etkiler. Akademik ortamlarda intihal yaparken yakalanan öğrenciler burslarını kaybedebilir, ders başarısızlıklarından kaynaklanan öğretim ücreti maliyetleriyle karşılaşabilir veya hukuki süreçlerle ilgili masraflar üstlenebilir. Birleşik Krallık'ta Yükseköğretim Kalite Güvencesi Ajansı (QAA) tarafından yapılan 2020 tarihli bir çalışma, öğrencilerin ödevlerini üçüncü taraflara yazdırmak için ödeme yaptığı küresel sözleşmeli hile pazarının yılda 1 milyar doların üzerinde değere sahip olduğunu tahmin etmiştir.
Yayıncılar ve işletmeler için intihal, doğrudan mali yükümlülükle sonuçlanabilir. Amerika Birleşik Devletleri'nde telif hakkı ihlali davaları, ihlal edilen eser başına 750 ile 30.000 dolar arasında yasal tazminat ile sonuçlanmakta; kasıtlı ihlal cezaları ise Telif Hakkı Kanunu kapsamında eser başına 150.000 dolara ulaşmaktadır. Yazarlar Birliği ve benzeri kuruluşlar, içerik hırsızlığının yazar ve yayıncılara yılda yüz milyonlarca dolar gelir kaybına neden olduğunu bildirmektedir.
Kurumlar da maliyetlere katlanmaktadır. Üniversiteler, akademik dürüstlük altyapısına (intihal tespit yazılım lisansları, dürüstlük görevlileri, soruşturma süreçleri ve eğitim programları) önemli kaynaklar yatırmaktadır. Kurumsal bütçe açıklamalarına göre, büyük üniversiteler yalnızca intihal tespit hizmetlerine (özellikle abonelik tabanlı öğrenci başına fiyatlandırma modelleri kullananlar) yılda 50.000 ila 300.000 dolar veya daha fazla harcayabilmektedir.
Ücretsiz bir demo indirin veya intihal ve yapay zeka tarafından oluşturulan içeriği kontrol etmeye başlamak için bir lisans satın alın.
İntihal tespit teknolojisi, eğitim ve yayıncılıkta standart bir uygulama hâline gelmiştir. Educause tarafından yapılan 2022 tarihli bir araştırmaya göre, Amerika Birleşik Devletleri ve Birleşik Krallık'taki yükseköğretim kurumlarının yüzde 90'ından fazlası artık bazı intihal tespit yazılımı biçimlerini kullanmaktadır. Akademik dürüstlük farkındalığı dünya genelinde arttıkça Asya, Orta Doğu ve Latin Amerika'da benimseme oranları hızla artmaktadır.
İntihal kontrolü iş akışlarına yapay zekâ içerik tespitinin entegrasyonu, önleme teknolojisindeki en yeni evrimi temsil etmektedir. Kurumlar ve yayıncılar giderek artan biçimde geleneksel intihal tespitini yapay zekâ analiziyle tek bir platformda birleştiren araçlar arayışına girmektedir. Masaüstü tabanlı araçlar, gizlilik bilincine sahip kuruluşlar için ek bir avantaj sağlamaktadır; belgeler harici bulut sunucularına yüklenmeden kontrol edilebildiğinden.
Eğitim, en etkili uzun vadeli önleme stratejisi olmayı sürdürmektedir. McCabe, Butterfield ve Trevino tarafından yapılan araştırma (Cheating in College, Johns Hopkins Üniversitesi Yayınları, 2012 adlı kitaplarında yayımlanmıştır) onur kodlarına ve etkin dürüstlük eğitim programlarına sahip kurumların, yalnızca tespit ve cezaya dayalı olanlardan yüzde 25-50 daha düşük hile oranları yaşadığını ortaya koymuştur. En etkili yaklaşım, açık politikaları, eğitim amaçlı erişimi ve güvenilir tespit teknolojisini bir arada kullanmaktadır.
Ukrayna'nın yanında olun!